Sprzedaż wierzytelności czy windykacja przy jednej fakturze

Przy jednej niezapłaconej fakturze sprzedaż wierzytelności daje pieniądze szybko, ale w kwocie niższej niż wartość długu i bez wpływu na to, co dalej dzieje się z dłużnikiem. Windykacja zostawia dług przy Tobie, kosztuje prowizję od odzyskanej kwoty i trwa dłużej, ale przy sukcesie daje więcej. O wyborze decydują kwota, wiek długu, jakość dokumentów i to, czy zależy Ci na dalszej współpracy z kontrahentem.

Czym jest sprzedaż wierzytelności

Sprzedaż wierzytelności to umowa przelewu, nazywana też cesją. Zgodnie z art. 509 Kodeksu cywilnego wierzyciel może przenieść wierzytelność na inną osobę bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwia się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Razem z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Najważniejsze zasady, które warto znać przed podpisaniem umowy:

• Forma. Jeśli wierzytelność jest stwierdzona pismem, umowa przelewu także powinna być zawarta na piśmie (art. 511 KC).
• Zakaz cesji. Sprawdź umowę z dłużnikiem. Zastrzeżenie, że wierzytelności nie można przenieść, blokuje sprzedaż.
• Zawiadomienie dłużnika. Dopóki dłużnik nie wie o przelewie, zapłata do pierwotnego wierzyciela jest skuteczna (art. 512 KC). Dlatego po sprzedaży trzeba go zawiadomić.
• Zarzuty dłużnika. Dłużnik może podnieść wobec nabywcy wszystkie zarzuty, które miał wobec Ciebie w chwili otrzymania zawiadomienia (art. 513 KC).
• Odpowiedzialność sprzedającego. Odpowiadasz za to, że wierzytelność istnieje. Za wypłacalność dłużnika odpowiadasz tylko wtedy, gdy się do tego zobowiążesz (art. 516 KC).

Czym jest windykacja

Windykacja to zlecenie odzyskania długu firmie, która działa w Twoim imieniu: wysyła wezwania, dzwoni, negocjuje, a przy niektórych umowach prowadzi też sprawę sądową i egzekucję. Dług pozostaje Twój, a firma pobiera wynagrodzenie, najczęściej prowizję od odzyskanej kwoty, czasem także opłatę wstępną. Jeśli dłużnik nie zapłaci, ryzyko zostaje przy Tobie.

Porównanie przy jednej fakturze

Uwaga na ostatni wiersz: jednym z warunków ulgi na złe długi z art. 89a ustawy o VAT jest to, że wierzytelność nie została zbyta. Jeśli chcesz skorygować VAT z niezapłaconej faktury, zrób to przed sprzedażą albo uwzględnij tę różnicę w cenie. Aktualne warunki sprawdzisz na podatki.gov.pl.

Od czego zależy cena wierzytelności

Kupujący ocenia, ile i jak szybko odzyska. Na cenę wpływają:

• wiek długu, bo im starszy, tym trudniej go ściągnąć i tym bliżej przedawnienia,
• dokumenty, czyli faktura z dowodem doręczenia, umowa, protokół odbioru, wezwanie,
• status sądowy, bo prawomocny nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności jest wart więcej niż sama faktura,
• kondycja dłużnika, czyli czy działa, ma majątek i nie jest w upadłości ani restrukturyzacji,
• sporność, bo dług kwestionowany przez dłużnika jest dla kupującego ryzykiem procesu.

Nie ma jednej stawki. Ten sam nominał może być wart bardzo różnie, zależnie od powyższych czynników.

Jak przygotować wierzytelność do sprzedaży

Kupujący zapłaci więcej i szybciej, jeśli od razu zobaczy komplet dokumentów. Przygotuj:

1. umowę albo zamówienie i sprawdź, czy nie zawiera zakazu przelewu,
2. fakturę z dowodem doręczenia i dokument potwierdzający wykonanie dostawy albo usługi,
3. wezwanie do zapłaty z dowodem wysłania i całą korespondencję z dłużnikiem,
4. zestawienie kwoty: należność główna, odsetki, rekompensata, ewentualne częściowe wpłaty,
5. orzeczenie sądu albo nakaz zapłaty, jeśli już go masz.

W umowie przelewu wpisz dokładne oznaczenie wierzytelności, cenę i termin jej zapłaty, chwilę przejścia wierzytelności (zwykle z zapłatą ceny), zakres Twojej odpowiedzialności oraz to, kto i kiedy zawiadomi dłużnika. Przy większych kwotach warto, żeby umowę przejrzał prawnik.

Kiedy sprzedaż, a kiedy windykacja

Sprzedaż ma sens, gdy potrzebujesz płynności, nie chcesz dalej zajmować się sprawą, dług jest dobrze udokumentowany, a współpraca z kontrahentem i tak się skończyła. Windykacja ma sens, gdy kwota jest duża, dłużnik ma majątek i chcesz odzyskać jak najwięcej, akceptując czas i ryzyko.

Jest też trzecia możliwość, którą warto rozważyć przed obiema: formalne pismo do dłużnika z terminem i realną konsekwencją. Wielu dłużników płaci, gdy widzi, że zwłoka stanie się widoczna dla ich przyszłych kontrahentów. Tak działa zgłoszenie dłużnika w DłużnikNet, bez prowizji od odzyskanej kwoty.

Faktoring to coś innego

Faktoring bywa mylony ze sprzedażą długu, ale dotyczy zwykle bieżących faktur, przed terminem płatności, w ramach stałej umowy z faktorem. Faktor finansuje Twoje należności, zanim staną się wymagalne. Przy fakturze, która jest już kilka miesięcy po terminie, faktoring zwykle nie wchodzi w grę, a realne możliwości to windykacja, sprzedaż wierzytelności albo samodzielne dochodzenie zapłaty.

Jak DłużnikNet łączy obie drogi

Po zgłoszeniu i weryfikacji dokumentów wysyłamy dłużnikowi pismo z terminem 14 dni. Jeśli nie zapłaci i nie złoży sprzeciwu, na jego profilu pojawia się informacja o aktywnym długu, bez kwoty i bez Twoich danych. Firmy, które kupują wierzytelności, mogą złożyć wniosek o szczegóły. Widzisz w panelu nazwę firmy i cel wniosku, a szczegóły udostępniamy dopiero po Twojej zgodzie, ze znakiem wodnym na dokumentach. Dalej rozmawiacie bezpośrednio, a ewentualna cena i umowa przelewu to wyłącznie Wasza sprawa. Nie pobieramy prowizji od ceny sprzedaży.

Wierzyciel z jedną albo dwiema fakturami wybiera zwykle plan Wierzyciel za 149 zł netto + 23% VAT miesięcznie przy płatności rocznej. Firmy kupujące wierzytelności korzystają z planu Inwestor z powiadomieniami o nowych długach według kwoty, województwa i branży. Porównanie planów znajdziesz w cenniku, a opis całej drogi wierzyciela na stronie odzyskiwanie długów od firm.

Po sprzedaży nie zapomnij o zawiadomieniu

Po zawarciu umowy przelewu dłużnik musi dowiedzieć się, komu teraz płacić. Zawiadomienie wysyła zwykle zbywca albo nabywca, najlepiej listem poleconym. Wzór zawiadomienia o przelewie wierzytelności znajdziesz w panelu DłużnikNet.